Elektrik Sayğacını "Geri Döndərmək": Artıq Enerjini Dövlətə Necə Satmaq Olar?

Heç düşünmüsünüzmü ki, elektrik sayğacınız təkcə xərclərinizi hesablayan cihaz yox, həm də gəlir mənbəyi ola bilər?

Ənənəvi sistemdə siz sadəcə istehlakçısınız – yəni enerji alır və pul ödəyirsiniz. Lakin günəş panelləri ilə siz "Aktiv İstehlakçı" statusu qazanırsınız. Bu, o deməkdir ki, siz həm enerji istehsal edir, həm də artıq qalan enerjini dövlət şəbəkəsinə (Azərişıq ASC-yə) ötürürsünüz.

Bəs bu proses necə tənzimlənir? Qışda günəş az olanda nə baş verir? Helind Enerji mütəxəssisləri Azərbaycanda qüvvədə olan "Net Metering" (Şəbəkə ilə Əvəzləşmə) sistemini izah edir.

💡 Bütün Məqaləni Oxumağa Vaxtı Olmayanlar Üçün Əsas Məsələlər:

Şəbəkə sizin "Batareya"nızdır: İstehsal etdiyiniz artıq enerjini şəbəkəyə "depozit" kimi qoyursunuz.
Qanuni Əsas: Bu proses Nazirlər Kabinetinin 400 nömrəli qərarı ilə rəsmi tənzimlənir.
Xüsusi Sayğac: Bunun üçün evinizə standart yox, "İkitərəfli (Bi-directional)" sayğac quraşdırılmalıdır. "Smart" sayğaclar həm şəbəkədən aldığınız, həm də şəbəkəyə verdiyiniz enerjini hesablayır.
Sıfır Borc: Düzgün hesablanmış sistemlə illik elektrik xərcinizi tam sıfırlaya bilərsiniz. Bu sistem ilə "Verdiyiniz" və "Aldığınız" enerji hesablanır.

Əgər dövlətə çox enerji vermisinizsə, balansınızda qalır (növbəti aya keçir və il sonunda hesablanır).
Əgər dövlətdən çox enerji almısınızsa, ay sonunda yalnız bu fərqi ödəyirsiniz.

Sənədləşmə: Texniki Şərtlərin alınması və sayğacın dəyişdirilməsi prosesini Helind Enerji sizin əvəzinizə həyata keçirir.

1. Net Metering (Əvəzləşmə) Nədir?

Sadə dildə desək: Günorta saatlarında günəş panelləriniz evinizin ehtiyacından çox enerji istehsal edir. Evdə heç kim yoxdursa, bu enerji hara gedir?

Köhnə sistemlərdə bu enerji itirdi. On-Grid (Şəbəkəyə qoşulu) sistemlərdə isə bu enerji avtomatik olaraq şəbəkəyə ötürülür və sizin balansınıza yazılır.

Gecə vaxtı panellər işləməyəndə isə siz şəbəkədən elektrik götürürsünüz. Ayın sonunda "Azərişıq" sadəcə aradakı fərqə baxır:

Ssenari A: Siz şəbəkəyə 500 kVt verib, 300 kVt götürmüsünüz.

Nəticə: Sizin balansınızda +200 kVt qalır (Balansınıza depozit olaraq qoyulur).

Ssenari B: Siz şəbəkəyə 200 kVt verib, 400 kVt götürmüsünüz.

Nəticə: Siz sadəcə fərq olan 200 kVt-ın pulunu ödəyirsiniz.

2. Qış Xərclərini Yayda "Ödəmək"

Azərbaycan iqlimində yay ayları uzun və günəşli, qış ayları isə qısa və buludlu keçir. Net Metering sistemi məhz buna görə idealdır.

Siz May-Sentyabr aylarında ehtiyacınızdan qat-qat artıq enerji istehsal edirsiniz. Bu artıq enerji sizin "virtual hesabınızda" toplanır. Noyabr-Fevral aylarında, kombi və isidicilər işləyəndə, sadə məntiqlə desək, siz həmin toplanmış enerjini ödəniş etmədən istifadə edirsiniz.

Mühəndis Qeydi: Əgər olduğunuz yerdə elektrik şəbəkəsi varsa, sizə sərf edəcək sistem on-griddir. Batareyalı (Hybrid/Off-grid) sistemlər bahadır və batareyaların ömrü 5-10 il ilə məhdudlaşır. Şəbəkəyə qoşulu sistemdə isə "batareyanız" dövlətin özüdür – sonsuz tutumu olan və pulsuz.

3. Qanunvericilik və Sənədləşmə: Biz Sizin Yerinizə Həll Edirik

Bir çox müştəri bürokratiyadan çəkinir. "Azərişıq ilə kim danışacaq, sayğacı kim dəyişəcək?"

Burada Helind Enerji dövrəyə girir.

Bizim "Açar Təhvil" (Turnkey) xidmətimizə aşağıdakılar daxildir:

Texniki Şərtin Alınması: Layihənin dövlət standartlarına uyğun hazırlanması.
İkitərəfli Sayğacın Quraşdırılması: SMART sayğac həm gələn, həm gedən enerjini hesablayır.
Təhvil-Təslim: Sistemin rəsmi istismara verilməsi.

Siz sadəcə müqaviləni imzalayırsınız, qalan bütün texniki və hüquqi prosedurları bizim komandamız icra edir.

Helind Enerji mühəndisləri tərəfindən fərdi evdə quraşdırılmış On-Grid günəş panelləri və ikitərəfli sayğac sistemi

4. Bəs Dövlət Mənə Pul Ödəyirmi?

Bu, ən çox verilən sualdır. Qanunvericiliyə əsasən, hesabat dövrünün sonunda (adətən il sonu) əgər sizin balansınızda hələ də artıq enerji qalıbsa, "Azərişıq" bu enerjini topdansatış tarifi ilə sizdən alır.

Lakin, B2C (ev) istifadəçiləri üçün əsas hədəf adətən nağd pul almaq yox, elektrik faturasını tamamilə ləğv etməkdir.

Tez-Tez Verilən Suallar (FAQ)

Sual: İşıq sönəndə (avariya olanda) mənim panellərim işləyəcəkmi?

Cavab: Təhlükəsizlik qaydalarına görə, sırf On-Grid sistemlər şəbəkədə işıq sönəndə avtomatik dayanır (elektrik montyorlarını cərəyan vurmaması üçün). Əgər işıq sönəndə də enerji istəyirsinizsə, Hibrid sistem seçməlisiniz.

Sual: Sayğacın dəyişdirilməsi ödənişlidir?

Cavab: İkitərəfli sayğacın dəyişdirilməsi rəsmi dövlət rüsumları əsasında həyata keçirilir. Helind olaraq bu xərcləri layihə smetasına daxil edib, şəffaf şəkildə sizə təqdim edirik.

Sual: Köhnə evlərə də bu sistem qurula bilər?

Cavab: Bəli, əsas şərt evin damının panellər üçün uyğun olması və "Azərişıq" abunəçi kodunuzun (texniki şərtin) mövcudluğudur.